فانوس - سوره ی یوسف

تا شقایق هست زندگی باید کرد...

تا شقایق هست زندگی باید کرد...

فانوس - سوره ی یوسف تا شقایق هست زندگی باید کرد...

محتواى سوره:

قبل از ورود در تفسیر آیات این سوره ذكر چند امر لازم است:

1- تمام آیات این سوره جز چند آیه كه در آخر آن آمده سرگذشت جالب و شیرین و عبرت انگیز پیامبر خدا یوسف (ع) را بیان مى‏كند

و به همین دلیل این سوره به نام یوسف نامیده شده است و نیز به همین جهت از مجموع 27 بار ذكر نام یوسف در قرآن 25 مرتبه آن در این سوره است، و فقط دو مورد آن در سوره‏هاى دیگر (سوره غافر آیه 34 و أنعام آیه 84) مى‏باشد.

محتواى این سوره بر خلاف سوره‏هاى دیگر قرآن همگى به هم پیوسته و بیان فرازهاى مختلف یك داستان است، كه در بیش از ده بخش با بیان فوق العاده گویا، جذاب، فشرده، عمیق و مهیج آمده است.

گرچه داستان پردازان بى‏هدف، و یا آنها كه هدفهاى پست و آلوده‏اى دارند سعى كرده‏اند از این سرگذشت آموزنده یك داستان عشقى محرك براى هوسبازان بسازند و چهره واقعى یوسف و سرگذشت او را مسخ كنند، و حتى در شكل یك فیلم عشقى به روى پرده سینما بیاورند ولى قرآن كه همه چیزش الگو و «اسوه» است، در لابلاى این داستان عالیترین درسهاى عفت و خویشتن دارى و تقوا و ایمان و تسلط بر نفس را، منعكس ساخته آنچنان كه هر انسانى- هر چند، بارها آن را                        برگزیده تفسیر نمونه، ج‏2، ص: 392

 خوانده باشد- باز به هنگام خواندنش بى‏اختیار تحت تأثیر جذبه‏هاى نیرومندش قرار مى‏گیرد.

و به همین جهت قرآن نام زیباى «احسن القصص» (بهترین داستانها) را بر آن گذارده است، و در آن براى «اولو الالباب» (صاحبان مغز و اندیشه) عبرتها بیان كرده است.

2- دقت در آیات این سوره این واقعیت را براى انسان روشنتر مى‏سازد كه قرآن در تمام ابعادش معجزه است،

چرا كه قهرمانهایى كه در داستانها معرفى مى‏كند- قهرمانهاى واقعى و نه پندارى- هر كدام در نوع خود بى‏نظیرند.

ابراهیم قهرمان بت شكن با آن روح بلند و سازش ناپذیر در برابر طاغوتیان.

موسى آن قهرمان تربیت یك جمعیت لجوج در برابر یك طاغوت عصیانگر.

یوسف آن قهرمان پاكى و پارسایى و تقوا، در برابر یك زن زیباى هوسباز و حیله‏گر.

و از این گذشته قدرت بیان وحى قرآنى در این داستان آنچنان تجلى كرده كه انسان را به حیرت مى‏اندازد، زیرا این داستان چنانكه مى‏دانیم در پاره‏اى از موارد به مسائل بسیار باریك عشقى منتهى مى‏گردد، و قرآن بى‏آنكه آنها را درز بگیرد، و از كنار آن بگذرد تمام این صحنه‏ها را با ریزه كاریهایش طورى بیان مى‏كند كه كمترین احساس منفى و نامطلوب در شنونده ایجاد نمى‏گردد، در متن تمام قضایا وارد مى‏شود اما در همه جا اشعه نیرومندى از تقوا و پاكى، بحثها را احاطه كرده است.

3- داستان یوسف قبل از اسلام و بعد از آن-

بدون شك قبل از اسلام نیز داستان یوسف در میان مردم مشهور و معروف بوده است، چرا كه در تورات در چهارده فصل از سفر پیدایش (از فصل 37 تا 50) این داستان مفصلا ذكر شده است.

البته مطالعه دقیق این چهارده فصل نشان مى‏دهد كه آنچه در تورات آمده تفاوتهاى بسیارى با قرآن مجید دارد و مقایسه این تفاوتها نشان مى‏دهد كه تا چه حد آنچه در قرآن آمده پیراسته و خالص و خالى از هر گونه خرافه مى‏باشد. و این كه قرآن به پیامبر مى‏گوید: «پیش از این از آن غافل بودى» اشاره به عدم آگاهى پیامبر از                        برگزیده تفسیر نمونه، ج‏2، ص: 393

 واقعیت خالص این سرگذشت عبرت انگیز است.

به هر حال بعد از اسلام نیز این داستان در نوشته‏هاى مورخین شرق و غرب گاهى با شاخ و برگهاى اضافى آمده است در شعر فارسى نخستین قصه یوسف و زلیخا را به فردوسى نسبت مى‏دهند و پس از او یوسف و زلیخاى شهاب الدین عمعق و مسعودى قمى است و بعد از او، یوسف و زلیخاى عبد الرحمن جامى شاعر معروف قرن نهم است.

4- چرا بر خلاف سرگذشتهاى سایر انبیاء داستان یوسف یك جا بیان شده است؟

یكى از ویژگیهاى داستان یوسف این است كه همه آن یك جا بیان شده، به خلاف سرگذشت سایر پیامبران كه به صورت بخشهاى جداگانه در سوره‏هاى مختلف قرآن پخش گردیده، این ویژگى به این دلیل است كه تفكیك فرازهاى این داستان با توجه به وضع خاصى كه دارد پیوند اساسى آن را از هم مى‏برد، و براى نتیجه گیرى كامل همه باید یك جا ذكر شود.

یكى دیگر از ویژگیهاى این سوره آن است كه داستانهاى سایر پیامبران كه در قرآن آمده معمولا بیان شرح مبارزاتشان با اقوام سركش و طغیانگر است.

اما در داستان یوسف، سخنى از این موضوع به میان نیامده است بلكه بیشتر بیانگر زندگانى خود یوسف و عبور او از كورانهاى سخت زندگانى است كه سر انجام به حكومتى نیرومند تبدیل مى‏شود كه در نوع خود نمونه بوده است.

5- فضیلت سوره یوسف-

در روایات اسلامى براى تلاوت این سوره فضائل مختلفى آمده است از جمله در حدیثى از امام صادق علیه السّلام مى‏خوانیم: «هر كس سوره یوسف را در هر روز و یا هر شب بخواند، خداوند او را روز رستاخیز برمى‏انگیزد در حالى كه زیبائیش همچون زیبایى یوسف است و هیچ گونه ناراحتى روز قیامت به او نمى‏رسد و از بندگان صالح خدا خواهد بود».

بارها گفته‏ایم روایاتى كه در بیان فضیلت سوره‏هاى قرآن آمده به معنى خواندن سطحى بدون تفكر و عمل نیست بلكه تلاوتى است مقدمه تفكر، و تفكرى است سر آغاز عمل.




طبقه بندی: عکس مذهبی، لحظه ای تأمل، قرانی،

تاریخ : چهارشنبه 14 مهر 1395 | 04:32 ب.ظ | نویسنده : فرشته :) | نظرات
.: Weblog Themes By Slide Skin:.
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات